W Polsce 144 tys. dzieci potrzebuje szczególnego wsparcia. Są w kryzysie, po stracie bliskich, domów, a jednocześnie pełne talentów i potencjału do budowania dobrej przyszłości swojej i społeczeństwa. To dzieci uchodźców z Ukrainy, którym w integracji w szkołach pomagają asystenci międzykulturowi. Jednak ich praca jest bardzo trudna i pilnie potrzebuje systemowego wsparcia. O problemach asystentów i propozycjach rozwiązań opowiada raport Fundacji Teach for Poland.

  • W polskich szkołach jest 144 tys. dzieci z Ukrainy. Ich trudne doświadczenia, ale i talenty wymagają przez szkoły zaopiekowania, a one same wsparcia w integracji.
  • Takim wsparciem jest asystent międzykulturowy – zawód wciąż mało znany, niewystarczająco uregulowany i niedoceniany, zaś sami asystenci borykają się w szkołach z licznymi wyzwaniami.
  • Są nimi przede wszystkim: bariera językowa, nierozumienie przez szkołę ich roli, trudne przeżycia dzieci i mowa nienawiści.
  • Wsparcia warszawskim asystentkom międzykulturowym udzieliła Fundacja Teach for Poland, zapraszając do programu mentoringowego „W swoim języku”, z którego raport przedstawia codzienne problemy asystentek oraz propozycje rozwiązań.

Wykorzystać potencjał dzieci

Według danych Systemu Informacji Oświatowej MEiN z dnia 14 lutego 2023 r., w polskich szkołach zarejestrowano 187,9 tys. dzieci z Ukrainy, z czego 144 tys. jest w wieku szkolnym. Do podstawówek przybyło 116,8 tys. dzieci, a do szkół średnich 27,2 tys. młodzieży. Nowi uczniowie z Ukrainy to osoby w wieku 7-18 lat, czyli w kluczowym okresie rozwoju człowieka. W takim czasie dziecko zwyczajowo wymaga uwagi i wsparcia otoczenia, a co dopiero, gdy dźwiga bagaż skrajnych, traumatyzujących doświadczeń, jakimi są wojna, migracja, często i żałoba. Dzieci te prócz swoich doświadczeń mają również swoje talenty, osiągnięcia i pasje. Ich wspieranie przez szkołę służy nie tylko samym dzieciom, lecz zarazem całej szkolnej społeczności – gronu uczniów, rodziców i nauczycieli. Warto zauważyć, że sama obecność w szkole cudzoziemskich dzieci ułatwia pedagogom realizację tematów ujętych w programach dydaktyczno-profilaktycznych związanych z wielokulturowością, szacunkiem i współpracą.

Asystent międzykulturowy bezcenny w integracji

Warunkiem dobrej integracji, edukacji i rozwoju każdego dziecka jest dobra z nim komunikacja. Jednak w przypadku uczniów z Ukrainy o to trudno, ponieważ nierzadko mówią po polsku słabo lub wcale. Barierą w integracji są również różnice kulturowe. Dlatego tak ważne jest, aby dziecko-migrant miało wsparcie osoby, która mówiąc w jego ojczystym języku i rozumiejąc jego doświadczenia, wytłumaczy mu bez bariery językowej jego nowy świat i będzie mostem łączącym
je ze szkołą i nowym krajem. Taką rolę pełni asystent międzykulturowy.  

Nowa grupa zawodowa

Asystent międzykulturowy to zwyczajowe określenie na specjalną grupę zawodową pomocników nauczycieli coraz potrzebniejszą w Polsce w dobie coraz powszechniejszych światowych migracji. Zasady pracy tych osób reguluje art. 165 ustawy o prawie oświatowym „Prawo cudzoziemców do opieki szkolnej”. Ustawa określa ten zawód bardzo ogólnie: wykonująca go osoba musi komunikować się w języku polskim i ojczystym cudzoziemskiego dziecka, jej stanowisko to „pomoc nauczyciela”, a zadaniem jest – ogólnie ujęte – wspieranie cudzoziemskiego ucznia. Asystent jest zatrudniany przez dyrektora szkoły w oparciu o umowę cywilno-prawną, tak jak w przypadku innych pracowników niedydaktycznych, np. administracji. Zakres pomocy udzielanej uczniowi przez asystenta międzykulturowego nie jest sprecyzowany, co w praktyce oznacza, że w zależności od potrzeb szkoły wykonuje szereg różnych działań – od tłumaczeń i wspierania integracji dziecka, po prezentowanie kultury cudzoziemskiego ucznia szkolnej

społeczności. – Zawód asystenta międzykulturowego pilnie wymaga szeregu normalizacji: od zakresu obowiązków, przez ścieżkę kariery, po zasady zatrudnienia i wynagrodzeń. Na chwilę obecną zawód ten tworzy się w boju. Wiele aspektów wymagających systemowego wsparcia ujawnia się dopiero w codziennej praktyce wykonujących go osób. – mówi Katarzyna Nabrdalik, Prezeska Fundacji Teach for Poland.

Potrzebę systemowego wsparcia w obszarze zasad zatrudniania asystentów międzykulturowych najlepiej ilustruje fakt, że osoby te często w okresie wakacji zostają bez pracy, a tym samym bez środków do życia. Wynika to z tego, że dyrektorzy szkół, ze względu na swoje potrzeby i ograniczenia budżetów, zwykle zatrudniają taką pomoc nauczyciela jedynie na okres zajęć dydaktycznych, czyli do wakacji. Tymczasem asystenci międzykulturowi to przede wszystkim kobiety-migrantki, nierzadko z dziećmi na utrzymaniu, które nie mogąc sobie pozwolić na bezrobocie, odchodzą ze szkół do innych prac. – I tak wszyscy tracą – puentuje Olga Bochkar z Fundacji Teach for Poland. – Szkoły tracą sprawdzonego pracownika, dzieci ukraińskie wsparcie, a system oświaty i polskie społeczeństwo pomoc w integracji cudzoziemców. Widzimy jedno: zawód asystenta międzykulturowego jest niezwykle cenny i jest zajęciem szczególnie wymagającym, narażającym na szybkie wypalenie zawodowe. Dlatego jako Fundacja Teach for Poland zorganizowaliśmy program mentoringowy dla osób pracujących jako asystenci międzykulturowi, chcąc podbudować je merytorycznie i emocjonalnie, wspierając w zaspokajaniu potrzeby edukacyjnych dzieci uchodźczych – mówi Olga Bochkar.

Program mentoringowy „W swoim języku” Fundacji Teach for Poland

Fundacja Teach for Poland od 2019 r. działa na rzecz niwelowania nierówności edukacyjnych i podnoszenia jakości systemu kształcenia, tak aby każde dziecko i każdy uczeń w Polsce miał szansę odkryć i rozwinąć swój potencjał – w tym także uczeń cudzoziemski z Ukrainy. Swoimi działaniami odpowiada na potrzeby polskiej oświaty, a dziś jednym z palących problemów jest wspieranie asystentów międzykulturowych.

W tym celu w 2023 roku Fundacja zrealizowała półroczny program mentoringowy „W swoim języku” skierowany do asystentek międzykulturowych. Jego uczestniczki nie tylko zwiększyły swoją wiedzę merytoryczną, lecz także nawiązywały i wzmacniały relacje w gronie swojej nowo powstałej społeczności zawodowej i w „swoim języku” wymieniały się doświadczeniami z pracy. W inicjatywie udział wzięło 14 asystentek międzykulturowych z siedmiu warszawskich szkół.

W raporcie ¹ Fundacji podsumowującym program, jego absolwentki wskazały następujące główne problemy, z jakimi stykają się w codziennej pracy:

Język

Podstawową bolączką polskiej szkoły jest kłopot z integracją związany z językiem w dwóch aspektach: pierwszym jest nieznajomość języka polskiego przez ukraińskie dzieci w komunikacji z Polakami, a drugim nierozumienie przez kadrę szkół wagi języka narodowego w rozmowach asystenta z dzieckiem. – Nasze dzieci nie mogą powiedzieć o sobie w języku zrozumiałym dla dzieci polskich, przez co nie mogą opowiedzieć swojej historii i dać się poznać. W związku z tym nie nawiązują relacji między sobą,  a w jakimś momencie niektóre po prostu milkną – opowiadała jedna z asystentek, biorąca udział w programie Fundacji Teach for Poland.

Nazewnictwo emocji i stanów psychicznych bywa trudne dla dzieci nawet w ojczystym języku, a co dopiero w obcym, jaki dopiero się poznaje. Dlatego tak ważne jest, by dziecko mogło swobodnie w swojej ojczystej mowie opowiedzieć o swoich problemach szkolnych, osobistych, domowych i to jest domena osoby pracującej jako asystent międzykulturowy. To ona zwykle wyjaśnia zatroskanym nauczycielom powody niepokojącego lub niezrozumiałego zachowania dziecka. – Jedna z uczennic chodziła zmartwiona, ponieważ jej mamę wkrótce czekał poród. Dziewczynka z jakiegoś powodu bała się, że mama przy nim umrze. Dużo rozmawiałyśmy na ten temat i to naprawdę jej pomogło. Teraz cały czas chwali się swoim nowym braciszkiem – tłumaczy jedna z asystentek, której doświadczenia opisane zostały w raporcie Fundacji. 


Brak zrozumienia dla funkcji asystenta międzykulturowego

Rola asystentek międzykulturowych nie zawsze jest właściwie rozumiana przez kadrę szkoły. Uczestniczki programu opowiedziały o przypadkach zmuszania ich do mówienia do ukraińskich dzieci po polsku. Tymczasem zadaniem asystenta nie jest uczenie języka polskiego, ponieważ przede wszystkim nie posiada uprawnień i jest pomocą dla nauczyciela, a nie pracownikiem dydaktycznym.  Głównym zadaniem asystenta jest skupienie się na potrzebach dziecka. A te można łatwiej dostrzec i trafniej na nie odpowiedzieć w rozmowie z nim w języku ojczystym. Niektórzy nauczyciele szkół nie rozumieją jednak roli, jaką asystent międzykulturowy odgrywa podczas ich lekcji. – Pewnego razu nauczyciel nie wpuścił mnie do klasy, ponieważ twierdził, że sam sobie radzi i nie potrzebuje pomocy. I niestety ja nic nie mogę w takiej sytuacji zrobić. Od innego usłyszałam, że nie ma mnie w planie na jego lekcji – dzieliła się swoim doświadczeniem kolejna z asystentek biorąca udział w programie. Obniżenie roli asystenta międzykulturowego do poziomu tłumacza lub obsługi technicznej silnie wpływa na zniechęcenie do wykonywania tego zawodu.

Trauma, mowa nienawiści i wypalenie

Innym demotywującym w pracy czynnikiem, z jakim zetknęły się uczestniczki programu, jest przenoszenie na nie odpowiedzialności za postępy dzieci w nauce. Tymczasem należy pamiętać, że dzieci uchodźców żyją w stresie. Wiele z nich zmaga się z traumą, ciężarem wspomnień, żałobą i ciężką sytuacją w domu. – Trudno, żeby dziecko było w odpowiednim stanie psychicznym i miało chęć i motywację do nauki, kiedy w domu niejednokrotnie matka nie czuje się stabilnie i wspomina o powrocie – mówiła jedna z asystentek. Za zaangażowanie dzieci w naukę oraz integrację odpowiada też sposób, w jaki traktuje się ich pochodzenie. – Niestety mowa nienawiści wychodzi z ust dzieci i dorosłych: „Ty nie zasługujesz na bezpłatne obiady” krzyczało dziecko do ukraińskiej rówieśniczki, „rzygam tymi Ukraińcami” potrafiła powiedzieć na korytarzu nauczycielka, która potem narzekała, że dzieci nie chcą chodzić na jej lekcje – relacjonowały asystentki.

Powyższe wyzwania to codzienność osób wykonujących zawód asystenta międzykulturowego, bardzo obciążająca psychiczne. Warto podkreślić, że asystent pracuje w bezpośrednim kontakcie z uczniami 40 godzin tygodniowo, zaś nauczyciel w ramach pensum najczęściej 18. Taka sytuacja naraża asystenta międzykulturowego na szybkie wypalenie zawodowe i porzucanie pracy. Tymczasem potrzeby dzieci-migrantów pozostają, a one same w kontekście zmieniającego się świata będą coraz liczniejsze w polskich szkołach. Nasuwa się pytanie: czy polska oświata jest na takie zmiany gotowa?

Rozwiązania dla szkoły przyjaznej dzieciom-migrantom

Aby polskie szkoły były do tych edukacyjnych wyzwań jak najlepiej przygotowane, Fundacja Teach for Poland wraz z uczestniczkami swojego programu przygotowała zbiór dobrych praktyk dla asystentów międzykulturowych, dyrektorów szkół, nauczycieli, psychologów i pedagogów szkolnych i rodziców, którego celem jest pokazanie, jakimi ścieżkami można budować otwartą i empatyczną szkołę na miarę XXI wieku.

Dodatkowo Fundacja Teach for Poland jesienią uruchamia II edycję programu „W swoim języku” dla asystentek i asystentów kulturowych, do udziału w którym gorąco zaprasza!

Misja i zadania asystenta międzykulturowego, które tworzą przyjazną szkołę:

  1. Wprowadzenie asystenta do grona kadry pedagogicznej współpracującej z nauczycielem, wychowawcą, psychologiem.
  2. Nawiązanie relacji, wsparcie rodziców dzieci migracyjnych w trakcie roku szkolnego, przeprowadzenie spotkań rodzicielskich.
  3. Zapewnienie angażującej przestrzeni wsparcia i akceptacji dla uczniów migracyjnych i całej społeczności szkolnej.
  4. Edukacja społeczności szkolnej w zakresie różnorodności, empatii, otwartości i akceptacji wszystkich kultur.
  5. Rozwijanie poczucia przynależności i zachęcanie uczniów z doświadczeniem migracji do angażowania się w życie szkolne.
  • Angażowanie dzieci z doświadczeniem migracji do aktywnego udziału w imprezach i przedsięwzięciach kulturalnych szkoły.
  • Podejmowanie inicjatyw integracyjnych dla wszystkich uczniów.
  • Obecność asystenta na lekcjach, jako wsparcie nauczycieli.
  • Zadbanie o tłumaczenie niezbędnych materiałów edukacyjnych, informacyjnych na język ukraiński.

Z pełną treścią raportu dokumentującego doświadczenia asystentek międzykulturowych warszawskich szkół  oraz realizację programu mentoringowego „W swoim języku” Fundacji Teach for Poland można zapoznać się https://teachforpoland.org/w-swoim-jezyku/

¹ Raport z realizacji inicjatywy „W swoim języku”, programu mentoringowego dla asystentek międzykulturowych, sierpień 2023.

Branża kosmetyczna

Polski przemysł kosmetyczny stoi obecnie przed szansą dalszej, globalnej ekspansji.

Szczególnie obiecujące są rynki krajów Bliskiego Wschodu i państw azjatyckich. Jeśli chodzi o liczbę certyfikatów eksportowych umożliwiających wejście na nowy rynek, wystawianych przez Polski Związek Przemysłu Kosmetycznego, w 2016 r. pierwszą dziesiątkę otwierały dwa kraje azjatyckie – Wietnam i Korea Południowa. Na liście znalazły się też inne szybko rosnące rynki, jak Kuwejt, Maroko czy Zjednoczone Emiraty Arabskie.

Podobnie jak w przypadku wielu innych produktów na szczególną uwagę eksporterów, zasługują Chiny. Według raportu Polityki Insight to właśnie ten kraj jest liderem wzrostu rynku kosmetyków w Azji ze względu na wzrost gospodarki i rozwijającą się klasę średnią, będącą naturalnym konsumentem produktów z tego sektora.

Wraz z nasycaniem się rynku europejskiego w kolejnych latach to właśnie takie rynki jak Chiny będą najistotniejszymi trampolinami wzrostu dla polskich producentów działających globalnie. Z drugiej
strony, pomimo nasycenia, udział polskiego eksportu do krajów europejskich wciąż rośnie – nie można więc ich ignorować. Firmy z Polski są w stanie powiększać sprzedaż w Unii, co jest mierzalnym przejawem coraz większej atrakcyjności polskich kosmetyków w oczach wymagających europejskich konsumentów.

Przesunięcie akcentów w polskim eksporcie ze Wschodu na Zachód, z krajów takich, jak Rosja czy Ukraina w stronę rozwiniętych państw Europy Zachodniej (Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec), świadczy o tym, że polski przemysł kosmetyczny szybko się uczy. Firmy z Polski są w stanie oferować konkurencyjne produkty nie tylko na stosunkowo łatwych rynkach, ale też tam, gdzie konkurencja jest niezwykle zacięta.

Dbanie o urodę to ważny aspekt życia codziennego. Zwykło się uważać, że szczególnie zainteresowane są nim kobiety, ale mniejszościowa dotychczas grupa męska dynamicznie rośnie, bo mężczyźni też lubią o siebie dbać. Atrakcyjny wygląd sprzyja dobremu samopoczuciu, a także przykuwa uwagę otoczenia. Z zalet zabiegów pielęgnacyjnych zdaje sobie sprawę coraz więcej ludzi, a rosnący dobrobyt społeczeństwa pozwala na korzystanie z usług profesjonalnych salonów w coraz większym stopniu.

Za te „urodowe cuda” odpowiadają utalentowane kosmetyczki. Jest to zawód oferujący obiecujące perspektywy na przyszłość i możliwość ciągłego rozwoju.

Praca na etacie w salonie kosmetycznym to pensja od 1700 zł do 2700 zł netto. Podane widełki są przeciętne, co oznacza, że skrajne przypadki mogą zarabiać mniej lub więcej, niż pokazuje to podany przedział. Różnice w zarobkach wynikają z lokalizacji danego salonu. Większe miasta oferują wyższe pensje w stosunku do mniejszych miejscowości, gdzie zainteresowanie usługami jest mniejsze. Do tego dochodzą nabyte kompetencje oraz ich potwierdzenia – zyskasz na wartości, jeśli specjalizujesz się w kilku zabiegach, a dodatkowo posiadasz dyplomy i certyfikaty zdobyte na szkoleniach i kursach. Jeśli jednak Twoje zaangażowanie w pracę zaowocuje własną działalnością, to możesz liczyć na zyski rzędu 3500 zł – 5000 zł. Zarobki kosmetyczki pracującej na własną rękę uzależnione są od oferowanych cen usług, popularności wśród klientów, posiadanych umiejętności oraz ponoszonych w związku z działalnością kosztów.

Nano beauty
W ostatnich latach w świat kosmetyków wkroczyła nanotechnologia oferująca nowe aktywne składniki, których jeden z wymiarów nie przekracza 100 nm. Nanocząsteczki i nanomateriały znalazły zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu, w tym również w przemyśle kosmetycznym. Według producentów nanokosmetyków, zastosowanie tych cząstek zwiększa skuteczność działania kosmetyków i ich biodostępność – biotechnolodzy twierdzą, że obecnie najlepszą formą transportu substancji aktywnych są nanostruktury nośnikowe. Mimo, iż problemy związane z bezpieczeństwem i zdrowiem człowieka w przypadku kontaktu z nano-produktami są do końca nierozeznane i opisane, nanotechnologia na dobre wkroczyła do branży beauty.

Systemy nośnikowe stosowane w preparatach kosmetycznych stanowią magazyn substancji czynnych, ponadto chronią je przed działaniem czynników zewnętrznych i ułatwiają ich uwalnianie w miejscu docelowym. Najpopularniejsze systemy nośnikowe w preparatach kosmetycznych to nanosfery i nanokapsuły.

Awangarda

Awangarda to termin używany w kontekście sztuki, literatury, muzyki i innych dziedzin artystycznych, aby opisać eksperymentalne, nowatorskie i często rewolucyjne podejście do tworzenia dzieł. Ruchy awangardowe często pojawiły się w odpowiedzi na zmieniające się społeczne, polityczne i technologiczne realia, a ich celem było przełamywanie tradycji i konwencji, poszukiwanie nowych form wyrazu oraz wprowadzanie innowacyjnych idei.

Termin „awangarda” jest szerokim pojęciem i obejmuje wiele różnorodnych ruchów artystycznych, które pojawiły się w różnych okresach i miejscach. Kilka przykładów ruchów awangardowych to:

Futuryzm: Ruch futurystyczny pojawił się we Włoszech pod koniec XIX i na początku XX wieku, koncentrując się na glorifikacji nowoczesności, technologii i energii. Futuryści dążyli do przełamywania konwencji w malarstwie, literaturze i sztukach performatywnych.

Kubizm: Ten ruch artystyczny rozwijał się w sztuce w pierwszej połowie XX wieku, zwłaszcza za sprawą pionierów takich jak Pablo Picasso i Georges Braque. Charakteryzował się fragmentacją obrazów, które były przedstawiane za pomocą form geometrycznych.

Dadaizm: Powstały w czasie I wojny światowej, dadaizm był ruchem artystycznym, który sprzeciwiał się konwencjom i normom społecznym. Jego przedstawiciele, tacy jak Marcel Duchamp, stosowali ironię i absurd, aby wyrazić swoje poglądy na ówczesne społeczeństwo.

Surrealizm: Powstały w latach 20. XX wieku, surrealizm koncentrował się na eksploracji nieświadomości i podświadomości. Malarze surrealistyczni, tacy jak Salvador Dalí, tworzyli obrazy zdeformowanych, onirycznych scen.

Abstrakcjonizm: Ruch ten, rozwijający się w XX wieku, skupiał się na rezygnacji z przedstawiania przedmiotów w sposób realistyczny. Abstrakcjonizm eksplorował formy, kolory i linie, dążąc do wyrażenia emocji i idei abstrakcyjnych.

Awangarda była często związana z radykalnymi zmianami społecznymi, politycznymi i technologicznymi. Jej wpływ na sztukę i kulturę jest trudny do przecenienia, ponieważ ruchy awangardowe otworzyły nowe możliwości dla artystów i przyczyniły się do ewolucji sztuki na przestrzeni wieków.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *